بناهای تاریخی ایران در عرصه شناخت
حمام محله حاجی، بنایی قاجاری با معماری چشم نواز در شهر همدان
حمام محله حاجی از جمله بناهای تاریخی و بسیار زیبای شهر همدان است که در دوره قاجار در محله حاجی ها ساخته شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی صابتا، در ادوارگذشته هر کدام از محله های قدیمی شهر دارای حمام و مسجد اختصاصی بوده است و به دلیل تشکیل اولین کاروان حج در این محله شهر، این مکان به محله حاجی معروف گردیده است.

این حمام با مساحتي بالغ بر 700 متر مربع در گذشته شامل دو حمام زنانه و مردانه بوده که در قسمت حمام زنانه با پيمودن 4 پله به طرف پايين وارد هشتي نسبتاً كوچكي شده و با عبور از يك راهرو باريك وارد فضاي سربينه حمام به ابعاد 5 در 11 متر مي شويم. حمام هاي سرد و گرم داراي حوضي (خزيبه) به ابعاد 2در 4 متر و چهار ستون سنگی است.

سقف حمام به وسيله قوس هاي پنج و هفت شبدری كند با دهانه هاي مختلف از 5 تا 4 متر اجرا و براي پوشش فاصله بين قوس ها از گنبد استفاده شده است. در قسمت حمام مردانه نیز با عبور از چند پله وارد هشتي حمام شده و با عبور از معبري باريك داخل حمام سرد مي شويم. حمام سرد داراي گنبدي زيبا و فاقد ستون است. این حمام داراي 6 نمای بسیار زیبا وچشم نواز است.که دو به دو قرینه اند.

پي بنای حمام محله قديمي حاجي از سنگ و در ساخت بنا آجر قوامي به ابعاد 5 در 5 در 22 سانتي متر و ملات ساروج به كار رفته که در تاریخ 25/12/1379 با شماره 3375 در فهرست آثار تاریخی به ثبت ملی رسیده است. فضای حمام شامل دو قسمت مجزای زنانه و مردانه می باشد. در قسمت حمام زنانه با پیمودن چهار پله به طرف پایین وارد هشتی نسسبتا کوچکی شده و با عبور از یک راهرو باریک وارد فضای سر بینه حمام به ابعاد 5 در 11 متر می شویم حمام های سرد وگرم دارای حوضی (خزینه) به ابعاد 2 در 4 متر وچهار ستون سنگی است سقف حمام به وسیله قوس های پنج و هفت شبدری کند با دهانه های مختلف از 5 تا 4 متر اجرا و برای پوشش فاصله ی بین قوس ها از گنبد استفاده شده است.

در قسمت های حمام مر دانه نیز با عبور از چند پله وارد هشتی حمام شده و با عبور از معبری باریک داخل حمام سرد می شویم. حمام سرد دارای گنبدی زیبا و فا قد ستون و شش طاق نما بوده که دو به دو با هم قرینه اند. حمام سرد به وسیله ی راهرویی به حمام گرم متصل گردیده که ساختمان اصلی دارای گنبد بزرگ است . سازه این حمام به گونه ای است که محلی برای دو شاه نشین داشته که مقامات در آنجا استحمام می کردند.

در ضلع شرقی تون حمام قرار گرفته که در قدیم آب از چاه به داخل تیان فلزی وارد شده و پس از گرم شدن توسط هیزم وارد خزینه ها گردیده و در چند ده گذشته نیز از سوخت نفت کوره برای گرم کردن اب استفاده می شده است . این حمام دالانی داشته که از حمام گرم ،گرما گرفته و به شکل سونا عمل می‌کرده است. این حمام دارای دو خزینه سرد و گرم بوده به طوری که آب از چاه پشت خزینه به خزینه سرد می‌ریخته و سپس با ورود به خزینه گرم، آب خزینه دوم گرم می‌شد که بسیار جالب توجه است.

این بنای تاریخی پس از واگذاری توسط صندوق احیاء و بهره برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی و طی مراحل مرمت توسط سرمایه گذار بخش خصوصی هم اکنون در حال بهره برداری و ارائه خدمات به گردشگران داخلی و خارجی است.



1396/5/22

کلید واژه: