امروز چهارشنبه 24 مرداد 1397      
احیاء بناهای تاریخی با نگاه ویژه به ترویج صنایع دستی
20 خردادماه هر سال مصادف است با روزجهانی صنایع دستی و ایرانیان به عنوان یکی از مردمان خوش ذوق در خلق این محصولات هنرمندانه بشری همواره نقش شایان توجهی در عرضه این صنایع به جهانیان داشته اند.

در این میان در قالب طرح­های مبتکرانه که ریشه­ در اندیشه­­ ناب و ذهن خلاق ایرانی دارد، می توان این صنایع را بیش از پیش به عالمیان شناساند، طرح های نظیر خانه ایرانی که با تلفیق زیباشناسانه میان بناهای تاریخی این مرز و بوم و دست ساخته­های هنرمندان ایران زمین، چشم­های هر بیننده­ایی را به خود معطوف می­کند.

با توجه به نقش تعیین کننده ظرفیتهای درونزای صنایع دستی در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی باید گام های جدی ­ تری در توسعه این حوزه برداشت. در همین راستا، صندوق احیاء و بهره برداری از بناها و اماکن تاریخی و فرهنگی به تأسی از سیاست­ها و نقش حمایتی سازمان میراث فرهنگی، صنایع­دستی و گردشگری، به نوبه خود تلاش کرده است در ابنیه تاریخی که دارای شاخصه­های لازم هستند به گونه ای تعیین کاربری کند که این بناها مرجعی برای حضور فعالان صنایع دستی باشند و این هنرمندان بتوانند در غرفه­های احیاء شده به فعالیت­های خود ادامه دهند. در واقع این اماکن تاریخی می توانند مأمنی مناسبی برای حمایت از هنرمندان یاد شده باشند.

نمونه موفق چنین رویدادهای مثبتی در کاروانسرای افضل شوشتر، سعد السلطنه قزوین و تعداد دیگری از بناهای تاریخی واگذار شده صندوق احیاء به خوبی قابل مشاهده است. کاروانسراهایی که به حلقه وصلی برای احیاء بناهای تاریخی و باززنده سازی صنایع دستی بومی تبدیل شده اند.

هم اکنون در کاروانسرای افضل 44 غرفه صنایع دستی با محوریت هنرهایی نظیر سفال گری، کپو بافی، لنگ بافی، شال بافی، تابلو فرش، سجاده بافی، احرامی بافی، گلیم بافی، میناکاری، صنایع چوب، دوخت لباسهای محلی، چرم دوزی، دوخت انواع کیف های گلیمی، زیور آلات سنتی(طلاونقره)، قلم زنی مس، صنایع مس، چاقو سازی، قاب سازی، معرق چوب، گره چینی، مشبک کاری، ویترای و تذهیب مشغول فعالیت هستند و همزمان با توسعه اشتغال محلی و در اختیار قرار دادن غرفه های عرضه محصولات به صنعتگران شهر، فرآیند مرمت و احیای این مجموعه نیز ادامه دارد. احیاء صنعت لُنگ بافی به عنوان یکی از صنایع دستی قدیمی و کهنِ شهر شوشتر یکی از اتفاقات مهمی بود که در سال جاری در این بنای به بهره برداری رسیده صندوق احیاء، تحقق یافت و به مرحله تولید رسید.

همچنین در سعد السلطنه قزوین بالغ بر 126 غرفه در حوزه هایی نظیر خطاطی، سفال، شیشه و بلور، نقره کاری، مس گری، موج بافی، دوخت منسوجات و لباس های بومی، معرق کاری، خراطی فعالیت دارند که این افزایش سطح بهره وری به عنوان عاملی برای رشد اشتغال در بنای تاریخی یاد شده با تکیه بر صنایع دستی خواهد بود.

از دیگر سو علاوه بر غرفه های دائمی فعال، صندوق احیاء تلاش داشته با ایجاد رویدادهای فرهنگی در بناهای مختلف احیاء شده در ترویج و توسعه صنایع دستی بکوشد در همین راستا در این رویدادها که در شش ماهه نخست سال 97 در 10 بنای تاریخی به اجرا در می آیند، 30 هنر از مجموعه هنرهای صنایع دستی شاخص به گردشگران داخلی و خارجی معرفی شده و می شود.

به عنوان مثال در مجموعه بناهای تاریخی ابرکوه یزد گیوه دوزی، نمد مالی ، چنته­ بافی، قفل سازی، رویه چینی، گلیم بافی، قالی بافی، صابون پزی، عاروسک جلی در معرض بازدید عموم قرار گرفت و در خانه کلانتر سفال و سرامیک، نمد مالی، کلاه مالی و چاروق دوزی.

همچنین سفالگری، زیور آلات سنتی، سجاده بافی، احرام بافی و چرم بافی در کاروانسرای تاریخی افضل و گلیم، قالی و قالیچه ترکمنن، زیورآلات، پارچه بافی، ابریشم بافی و جاجیم زیارت در خانه باقری­ها به صورت کارگاهی در معرض دید عموم قرار گرفت.

هنر ساخت سفال، زیلوبافی،شعر بافی و مسگری در مجموعه تاریخی عامری­های کاشان، باز طراحی لباس سنتی در خانه صادقی اردبیل، موج بافی، گلیم، پن بافی و جاجیم در مجموعه تاریخی سعد السلطنه قزوین و سفالگری با خاک سفید، ورنی و نقره کاری و همچنین فرش دستبافت نیز در کاروانسرای یام مرند به علاقه مندان عرضه می شود.

این رویدادهای فرهنگی در شش ماهه دوم سال نیز ادامه خواهد یافت و امید است با توسعه اقدامات صندوق احیاء در این عرصه بتوان آنچنان که شایسته است به صنایع دستی پرداخت، قدردان زحمات هنرمندان این عرصه بود و پیوند آن با بناهای تاریخی را مستحکم تر از گذشته نمود.




1397/3/21

کلید واژه: